FacebookTwitterGoogle Bookmarks
  • Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase

“Alışveriş Merkezleri, Büyük Mağazalar ve Zincir Mağazalar Kanunu Tasarısı Taslağı” tartışmaya açıldı


cemil_cicekHükümet, alışveriş merkezleri ve büyük mağazaları masaya yatırdı. Tüketiciyi esas alacak şekilde hazırlanan yasa tasarısı, Bakanlar Kurulu'nda ele alındı. Tasarı Meclis'e gönderilmeden önce son kez ilgili tarafların yazılı görüşlerine sunulacak.

Bakanlar Kurulu sonrası açıklamalarda bulunan Hükümet Sözcüsü Cemil Çiçek, tasarıyla ilgili bilgi verirken, "Tükettiğimiz mallara kalite gelmesi, güvence gelmesi, fiyat istikrarı, servis kolaylığı, müşteri memnuniyeti gibi nimetleri var. Kayıt dışılığın ortadan kalkması, vergi kaybının önlenmesi, işçi sağlığı, iş güvenliği gibi fayda getiriyor. Buna karşılık beraberinde getirdiği sorunlar var. Üzerinde epey çalışıldı, son bir defa daha ilgili tarafların görüşleri yazılı alınmak kaydıyla Bakanlar Kurulu'na getirip TBMM'de yasalaşmasını arzu ediyoruz" dedi.

Esnafa vergi kolaylığı geliyor

kapak_kutu1Bakanlar Kurulu'nda Sanayi ve Ticaret Bakanı Nihat Ergün, bakanlığınca hazırlanan 'Esnaf ve Sanatkarlar Değişim Dönüşüm Destek ve Strateji Belgesi' hakkında kabine üyelerine bilgi sundu. Cemil Çiçek, Nihat Ergün'ün sunduğu belgeyle ilgili bilgi aktarırken, Türkiye'de 1 milyon 900 binin üzerinde kayıtlı esnaf olduğunu hatırlattı, "Esnaf ve sanatkarımıza kredi ve finansman şartlarının iyileştirilmesi, vergi istihdam ve diğer yükümlülüklerin azaltılması, danışmanlık hizmeti verilmesi, altyapı kümelenme ve ortaklık faaliyetlerin desteklenmesi, hukuki düzenlemelerin yapılması ve AB fonlarından esnaf ve sanatkarın daha fazla faydalanmasını sağlamak için 21 eylem planı var. Sanayi Bakanımız, Bakanlar Kurulu'na bilgi sunmuştur" diye konuştu.

'Hipermarketler Yasası’ sil baştan hazırlanacak

Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Derneği (AMPD) 12 kişilik bir heyetle Sanayi ve Ticaret Bakanı Nihat Ergün'ü ziyaret etti. Hipermarketler Yasası'nı konuşmak için değil AMPD'nin çalışmalarını anlatmak ve kendilerini tanıtmak için Ergün ile buluştuklarını dile getiren Başkan Mehmet Nane, Hipermarketler Yasası ile ilgili de bakandan olumlu mesajlar aldıklarını kaydetti.

"Bakan taslağın sil baştan düzenleneceğini ve henüz net bir çerçevesinin çizilmediğini söyledi. Ancak geçmişe göre en büyük farkı, ilgili tüm tarafların da görüşünün alınacak olması. Bu bizi çok sevindirdi" diyen Nane, Ergün'den "Yeni taslak oluşana kadar geçmişteki taslağa bakarak plan yapmayın" tavsiyesi aldıklarını ve gelişmelerle ilgili olduklarını söyledi.

Yasa tasarısına acil ihtiyaç var!

seref_songorTürkiye Perakendeciler Federasyonu Genel Başkanı Şeref Songör, 2009 yılında krize rağmen yerel perakende zincirlerinin yüzde 15 büyüdüğünü söyledi. En büyük sorunun karlılıklarda yaşandığını kaydeden Songör, “Yerel perakende zincirlerinin başarıları sonucu büyük balık küçük balığı yemedi. Sektörde ölümcül rekabetin yapıldığını biliyoruz. Dip dibe süpermarketler açıldı. Büyüme olmasına rağmen sektör olarak büyük problemler de yaşandı” dedikten sonra konuyu Meclis’te bekleyen ‘Büyük Mağazacılık Yasa Tasarısı’na getirdi. Songör, bu konuda şunları söyledi:

“Bizler, bu yasa tasarısının Meclis’te yasalaşmasını istiyoruz. Duruşumuzu bozmadan sürdürdük. Türkiye perakende pazarının geleceği ve kalıcı çözümler için bir disiplin gerekiyor. Bu yasama dönemi bitmeden yasa tasarısının Meclis’ten geçeceğine inanıyoruz. Yasa tasarısını daha önce istemeyenler şimdi disiplin ve düzen arıyorlar. Yan yana alışveriş merkezleri açılmasın diyorlar ama Pazar günü tatilini istemiyorlar.”

kapak_kutu2Türkiye Perakendeciler Federasyonu yönetimi olarak isteklerini de dile getiren Songör, “Arz ve talebe göre uygun yapılanma olsun. Zararına satışlar yapılmasın. Akılcı rekabeti sağlayacak çalışmalar istiyoruz. Çalışma saatleri mutlaka sınırlandırılmalı. Bizler perakendecilik dışında başka işlerle uğraşmak istemiyoruz. Mesela servisçilik yapmayalım. İndirimler aldatıcı olmasın. Perakendeciler artık verimliliğe odaklanacak, verimsiz olmayan mağazalar kapanacak” dedi.

2010 yılında sektörün hızlı büyüyeceğini ve bu büyümenin Türkiye ekonomisine de çok olumlu yansıyacağını kaydeden Songör, şu bilgileri verdi:

“Büyümede önemli mesafeler kat edeceğiz. 2009 yılında kendi iş bünyemizi düzeltmek için çalıştık ve bunu da başardık. 2010 yılında yerel zincirlerin büyümesi daha pozitif olacak. Emeklilere verilen zamlar da işlere yansıyacak. Komşu ülkelere yatırım yapan yerel zincirlerimiz bu konuda önemli mesafeler kat edecektir.

 

Ne dediler?

Reval

maxence_liagreTemmuz 2009 tarihinde dergimize röportaj yapmak üzere görüştüğümüz Krea ve Reval İcra Kurulu Üyesi, Ticari Projeler Sorumlusu Maxence Liagre, Türkiye’de perakende yasasına ihtiyaç duyulduğunu söylemişti. Liagre, “Avrupa’da AVM kurmak için komisyonlardan izin almak gerekiyor. Bu komisyonlardabelediyeler ve küçük esnaf da var. Komisyon AVM’nin kurulup kurulmamasına karar veriyor. Türkiye’de de bu anlamda bir yasaya ihtiyaç var. Yasanın aşırı baskıcı olmaması gerekiyor. Zira Fransa’daki yasa çok aşırı baskıcı ve sektörün gelişmesini engelliyor. Türkiye’deki yasa, Fransa’daki gibi sert olmamalı, daha yumuşak kararlar alınmalıdır” demişti.

Bakkalların AVM’lerin açılmasıyla birlikte yok olmayacağını da kaydeden Liagre, şunları söylemişti:

“Bakkallar, bu sistemde pahalı kaldı. Birleşip ortak satın alma yapmaları ve ucuza mal satmaları gerekir, yoksa ölürler. Türkiye’deki bakkallar büyük güç. Kendilerine bakıp geliştirebilir, hizmet kalitesini arttırabilir ve fiyat garantisi verebilirlerse ayakta kalırlar. BİM, fiok ve Dia’nın patlama yapmasını altında bu sebepler yatıyor. AVM’ler küçük esnafı öldürmüyor.”

Onur

cemal_ozenOnur Şirketler Grubu Genel Müdürü Cemal Özen, bu tasarının bir an önce Meclis’ten çıkmasını istediklerini söyledi. Özen, “Kişisel emek ve kurumsal gayretlerimiz var ama bir sonuca gidemedik. Toplumun faydasına olacak projelerde dönemsel zorluklar yaşıyoruz. Sanayi Bakanı, yasayı yeniden revize edecekmiş. Yasa çıktıktan sonra bizlerde bir şeyler diyeceğiz” dedikten sonra şunları söyledi:

“Perakende sektöründe bir yasanın olmayışı çok üzüntü vericiydi. Ne şartlarda olursa olsun yasa çıkmalı. İstemediğimiz maddeler bile olsa bu yasanın çıkmasını arzuluyoruz. Bu nedenle yasa tasarısının acilen T.B.M.M’sinden çıkmasını arzuluyoruz.”

Metro Group

nurdan_tumbekMetro Group Türkiye Temsilcisi Nurdan Tümbek Tekelioğlu, “Organize perakendeciler bir araya gelerek bir görüş oluşturacak. Sivil toplum örgütleri de aynı şekilde çalışacaktır. fiu anda yapılacaklar sektörün ‘beyin fırtınası’ olacak” dedi. Tekelioğlu, yasada ‘Fransız modeli’nin örnek alınacağına yönelik iddialar karşısında ise “Almanlar bile pazar günleri yarım gün mağazaları açmaya başladı. Dünya daha ileri giderken bizim geri gitmemiz anlamsız” yorumunu yaptı.

 

KİM

kapak_kutu3Defalarca değişen ama hiç gündemden düşmeyen market yasa tasarısı ile ilgili hem organize perakendeciler hemde küçük esnaf ve bağlı oldukları esnaf odalarında endişeler olduğunu gözlediklerini söyleyen KİM Genel Müdürü Tufan Özçit, “Belki de bunun sebebi tasarı incelendiğinde, birçok problemli hususu barındıran, tartışmalı bölümlerinin giderilmediği ve çözüme kavuşturulmadığı, ham bir tasarı olması olabilir. Süper market ve hipermarket gibi organize ticaretin içinde olan firmalar, her türlü çalışmaları bir kayıt altında olması sebebiile kayıt dışı ekonominin yüksek oranda seyrettiği ülkemizde bu tip firmalara desteklerin daha fazla verilmesi gerekliliği ortadadır. Diğer tarafta da özellikle esnaf odaları büyük marketlerin varlığı küçük esnafın kan kaybetmesi nedeni ile ortadan kalkacakları tereddüdü içersinde kaygılarını dile getiriyorlar. Hatta esnaf odaları açıklamalarında büyük bir istihdam kaynağı olan küçük esnafımızın yok olmasının engellenmesi için Hükümetten destek bekliyoruz şeklinde taleplerini de dile getiriyorlar” dedikten sonra şu bilgileri verdi:

tufan_ozcit“Konuyu irdelemeye istihdamdan başlarsak bakkal ve kuruyemişçiler diye tabir ettiğimiz esnaf sayısı kaç tanedir ve burada kendilerinin dışında kaç kişi çalıştırmaktadır bunlara bakmak lazım. Bir de bu esnafları oluşturan kişilerin geçmişlerine de bakmak gerekiyor. Bunu çok kısa açmak gerekirse, oran olarak tam bilememekle birlikte toplamda çok yüksek bir paya sahip olduğunu düşündüğüm emekli olmuş kişilerin emeklilik sonrası açtıkları işyerlerinden oluşan ticarethaneler olduğu görülecektir. Bildiğiniz gibi ülkemizde daha önceki dönemlerde emekli olma yaşı Avrupa ve dünyadaki duruma göre bakıldığında oldukça erkendi. Genç emeklilerin çokluğu, bu kişilerin sonrasında çalışma istekleri ve sermaye olarak da çok paraya ihtiyaç duyulmayan bu tip dükkanların açılmasına yöneltmiş durumda.

Konumuzun başına dönecek olursak, süper market ve hipermarketler için hazırlanan yasa tasarısında belirli saatler aralığında açık kalması yani Saat 10.00 – 20.00 arasında faaliyet göstermesi ve Pazar günleri de kapalı olması gerekliliği esnaf odaları tarafından tasarıda yer alması isteniyor. Hatta bazı basın açıklamalarında mağazaların Cumartesi günleri de yarım gün açık kalmasından bahsediliyor. Bu şekli ile küçük esnafın korunacağı fikri var. Bu şekli ile yasa çıkar ise istihdamın azalmayacağı düşünülüyorsa hayal görülüyor bence. Küçük esnaf dediğimiz bakkal ve kuruyemişçiler faaliyetlerini kendileri, eşleri, çocukları ile yürütüyorlar. Bu hali ile cepler aynı. Organize ticarette her bir kişi bir birey akrabalık yok, herkes kendine çalışıyor. Üstelik kayıt dışı çalışma yok, işçinin sosyal hakları veriliyor en önemlisi her türlü denetleme yapılabilen ve dolayısı ile devlete ve ülkemize vergi veren noktaların çalışma alanlarının kısıtlanmasından bahsediyoruz.

kapak_kutu4Market yasa tasarısı çıkmalıdır. Ama öncesinde veya aynı anda küçük esnaf ile ilgilide yasa çıkmalıdır. Herkes yaşadığı bölgeyi, mahalleyi gözlemlesin ve kaç adet bakkal, kaç adet kuruyemişçi var bir baksın. Yan yana dahi dükkan açan küçük esnafın olduğunu göreceksiniz. Kan kaybedildiğinden bahseden esnaf odaları öncelikle bu duruma çözüm bulmalılar. Bu esnafı yönlendirecek geleneksel yapıdan, günümüz çağına uygun tüccarlık yapacak ortamı hazırlayacak kişiler esnaf odaları ve yöneticileridir. Bu küçük esnafı birleştirecek güç birliğini oluşturacak kurumlar yine bu esnaf odalarıdır. Örneğin yan yana bulunan bir bakkalla kuruyemiş birleştirerek iri bakkal veya market olmaları için önderlik etmeliler. fiu anki hali ile süpermarketlerden önce yan yana açtıkları için küçük esnaf kendileri ile rekabet ediyorlar. Öncelikle bunu çözmeliler. Buna rağmen pazarın %70’i hala geleneksel kanalda. Süpermarket ve hipermarket sayılarına baktığınızda Türkiye deki durum Avrupa’ya kıyaslandığımızda çok az olduğu görülmekte. 1000 kişiye düşen market sayısı Avrupa da 150 marketken, ülkemizde 1000 kişiye düşen market sayısı 16 adet. Bu analizlere bakıldığında zincir marketlerden bu kadar çekinecek bir durum olmadığı gayet açık.

Sektörel olarak bakıldığında sadece kendimizi düşünmek ve bu duruma göre hareket etmek çok doğru olmaz. Esas olan ve bu durumdan en çok etkilenecekler müşteri yani tüketicilerimizdir. Bu konu en çok onları etkileyecektir. Satın alma kararlarımıza tüketicilerimiz yön verir. Tüketicilerin istemediği ürünü marketler almaz. Aslında tüketicilerimiz marketler tarafından bakıldığında Patronlarımız, işverenlerimizdir. Tüketiciler satın aldıkları ürünün insan sağlığına uygun olanlarını ve bu ürünleri satan noktalarında hijyen kurallarına uygun güven veren işletmeleri tercih eder alışverişlerini yapmak ister. Rekabetin getirdiği avantajları da unutmamak lazım. Serbestliğin, rekabetin azalması alternatif sunulmaması en çok tüketicilerin zarar görmesine neden olacaktır. Yani esas olan tüketicinin ne istediği ve kararının ne olduğunun anlamak, bu doğrultuda hareket etmektir.”

Yasa tasarısı şekillenmeye başladı

mete_buyurganSon aylarda gündemden düşmeyen "Alışveriş Merkezleri, Büyük Mağazalar ve Zincir Mağazalar Kanunu Tasarısı Taslağı " tarafların görüşlerine sunuldu.

5 sayfalık ve 15 maddelik taslak için görüş hazırlayan perakende sektörü temsilcileri, taslağı eksik, muğlak ve rekabete aykırı buldu. Yasa taslağı, piyasa ekonomisine müdahale olarak değerlendirilirken cadde mağazaları, kapalı pasaj gibi yerlerin istisna olarak tutulmasıyla haksız rekabeti öne çıkaracağı yönünde eleştirildi. Private Label (özel markalı ürünler) ürünlere toplam cironun yüzde 20 aşmamasını şart koyan taslağın 10'uncu maddesi de eleştirilerin odağına oturdu. Yasağın KOBİ'lere büyük darbe vuracağını ifade eden Private Label Derneği (PLAT) Yönetim Kurulu Başkanı Mete Buyurgan, bu kısıtlamayla KOBİ'lerin organize perakendeden kopacaklarını vurguladı. İstanbul Perakendeciler Derneği Başkanı Turan Özbahçeci de, "Her işyerine otopark açmak yerine mevcut ortak kullanım alanları kullanmak iyi bir çözüm olabilir" dedi.

Tasarıda olanlar ve olmayanlar

-AVM’lere otopark ve sanat galerisi mecburiyeti getiriliyor.

-Private Label’a %20 sınırlama getiriliyor. Kısıtlama KOBİ'lere darbe vuracak. KOBİ'ler organize perakendeden uzaklaşacak.

-Açılış kapanış saatlerinin düzenlenmesi yok. Çalışma saatlerine sınırlama getirilmemesi ise tartışma konusu.

-Reklam, raf, anons bedeli cironun %2’sini geçmeyecek.

-Tedarikçiye ödeme yazılı anlaşma yoksa 60 günü geçmeyecek.

-Değerlenderme komisyonu (ilk defa kurulacak) izin verecek. Oluşturulacak komisyon bürokrasiyi artıracak, yatırımları etkileyebilecek.

-Metrekare büyüklüğüne bakılmaksızın en az 10 şubeli markalar zincir mağaza statüsünde kabül görüp yasadan etkilenecek.

-400 m2 üstü satış noktaları büyük mağaza statüsünde olup yasadan etkilenecek

-Zararına satışlar düzenlenmeli. Outletlere farklı kriter gerekli.

-Servis uygulamasına karşı bir görüş yok.

“Alışveriş Merkezleri, Büyük Mağazalar ve Zincir Mağazalar Kanun Tasarısı Taslağı”nı www.retailturkiye.com adlı internet sitemizden tamamını okuyabilirsiniz.

RetailTurkiye.com
Cihaz Sein: