Altan Vural
Doğru yer seçimi, doğru kiralama
Çok uzun süredir iş yoğunluğum nedeniyle birlikte olamadık. Ancak, bu dönemde hem yazı yazmayı hem de dostlarımdan almış olduğum geri dönüşleri özlediğimi hissettim. Bu nedenle yazılarıma ara vermeyip sizlerle birlikte olmaktan keyif almaya devam edeceğim. Sektörel konularda yazılan yazılar nedeniyle birçok dostumla o ay içinde sohbetler yapmak gerçekten de hoş oluyor.
Bu ay yazıma uzun süredir yazmayı düşündüğüm, fakat vakit darlığı nedeniyle yazamadığım kiralama konusundaki görüşlerimi sizlerle paylaşmak istiyorum.
Perakende sektörü giderek daha zorlaşıyor. Bu zorlu yarış içerisinde ayakta kalabilmek için her işi doğru yapmak gerekiyor. Çünkü, kaynaklar krizlerle beraber daha da azalıyor. Yapılacak doğru işler içerisinde belki de en önemlilerinden biri doğru bir yer seçimi ile doğru kira bedeli.
Son yıllarda bankalar kiraladıkları yerlere inanılmaz kiralar verdiler. Sizlerinde hatırlayacağı gibi boş dükkan ilanlarında bankalara kiralık ibaresine hepimiz şahit olmuşuzdur. Alışveriş merkezlerini hiç söylemiyorum. Oralar dudak uçuklatan cinsten. Şimdi bizler bayrağı devraldık gibi gözüküyor. Bizler hak edilmedik yerlere inanılmaz kiralar verdiğimiz için kira maliyetleri gerçekten çok yüksek. Bu konuda sektörümüzün bundan sonra çok daha tedbirli olması doğru olmayan yerlere sadece rekabet edelim düşüncesiyle yüksek bedeller ödenmesi işletmeleri zora sokacaktır inancını taşıyorum. Çünkü hatalı yatırımlardan geri dönmek çok da kolay değil. Verilen emeğe şirket geleceğine yazık. Aman dikkat!
Yer kiralamak evlilik gibidir. Bir defa karar verdikten sonra boşanmak çok da kolay değildir. İşte bu nedenle bir yer kiralarken lokasyonun şirketinizin ticari felsefesine uygun olmasına mutlak dikkat ediniz. Bununla beraber bu noktada çalıştırabileceğiniz insan kaynağınızın olup olmadığına, ürün yapınızın kiralayacağınız yerdeki müşteri yapısına hitap edip etmeyeceğine mutlaka bakınız. Kısacası kendinizin ne olduğunu yer kiralarken bir defa daha gözden geçirin. Tabi bununla beraber ne kadar yatırım yapacağını, ne kadar ürün koyacağını ve finansal yükünü de hesaplamadan bu işe girmeyin.
Lokasyonu belirlerken: buradan kim alışveriş yapar, ne sıklıkta alışveriş yapılır, ne alınır, ne ciro elde edilir, yatırım ne kadar sürede geri döner? Bunları da hesaplamadan bu işe kalkışmayın. Bölgenin demografik yapısı, araç ve yaya trafiği, rakip analizleri, nüfus yoğunluğu, müşterinin yürüme mesafesinde olması, adres tarifinin kolay olması, toplu kullanılan okul, cami, hastane vs. yanında olması da dikkate alınması gereken unsurlar olmalıdır. Birde seyyar satıcıların simitçilerin olduğu noktalarda dikkat edilmesi gereken noktalardır. Kısacası sermayesi sadece 100 tane simit ya da 20 kasa mandalina olan kişi sizce en iyi yerde durmayacak mıdır? Ne derisiniz? Bununla beraber birçok lokasyon artık birbirleriyle komşu oldu. Benzer yatırımlar aynı ekipmanlar aynı ürün yapısı, paralel fiyatlar farklılığı ortadan kaldırdı. Bu nedenle bir çok mağaza yan yana olmaya başladı. Müşteride sıra ile hangi mağazada ne ucuz ise onu toplamaya başladı. Karlılık ortadan kalktı. Bence yakınlığa da dikkat edilmelidir. Biraz parası ve tabi ki cesareti olanlar yeni gelişen bölgelerde ciddi marka olabilirler. Çünkü bu bölgelerde kiralar nispeten daha düşüktür. Bu da gözden kaçırılmamalıdır. Bir de mağaza açarken çevremizdeki dostlarımızı da unutmayalım. Herkes yaşarsa hepimiz kazanırız.
Yatırımın, şirketin özellikle bu günlerde nakit akışını bozacak bir yapıda olmamasına özen gösterin. Yani kısaca kaldırabileceğiniz bir yükün altına girin sevgili dostlar.
Evet daha sadece lokasyonu tespit ettik. Kiralanacak yerin cephesi metrekaresi, kolon sayıları, deposu, yükleme boşaltma alanı, otopark imkanı, komşuluk ilişkileri, klima ve motorların yeri yüksekliği aidatı gibi konularda ihmal edilmemelidir.
Çok da kolay değilmiş bir yer kiralamak aslında. Ne kadar kira vermeliyiz? Nasıl bir sözleşme yapmalıyız? Burada kimler çalışmalı? Tabi bu yer nasıl bulunacak? Ruhsat alınabilecek mi? Soruları da günün birinde başka bir yazı konusu olur belki?
Tüm dostlara bol kazançlar.
Yazarımızın bu yazısı Retail Türkiye Dergisi’nin Ocak 2010 – 11. sayısında yayınlanmıştır.
Mayıs ayında ne yapacağınızı, Ekim ayında hangi kampanyayı yapacağınızı şimdiden planlayın. Göreceksiniz daha başaralı olacaksınız.
Perakende sektörü hepimizin bildiği gibi dinamik, anı yaşayan ortamdan beslenen aynı zamanda planlı ve programlı çalışması gereken bir sektör. Bu nedenle; mutlak suretle bütçe, iş planı pazarlama planı gibi işletme yönetiminde vazgeçilmez olan yardımlarımızı işinize entegre etmeliyiz. Bu ayki yazımızda da pazarlama planlarından bahsedeceğim.
Pazarlama planına gıda perakendeciliği açısından bakarsak;
Satışa yönelik reklamlarımız pazarda almış olduğu tanıtım modeli üzerine kurulur ve bizi ziyaret eden müşterilerin yapısı üzerine inşa edilir. Tabii ki, buradaki asıl amaç müşterilerimizin daha çok satın alma yapmasına yönlendirmede bulunmak, yeni müşteriler elde etmek ve bu süreçte kaynakları israf etmeden zamanında müdahale ile şirketimizin yol haritasını çizmektir.
Bugün işletmelerimizin en önemli sorunlarından biri plansız hareket etmeleridir. Bu nedenle ciddi kayıplar yaşanmakta ya da son dakika da alınan kararlar ile yapılan hizmetler amacına ulaşama-maktadır. “Çok acil” lafı sektörümüzün hız ve dinamiğini anlatmakla birlikte, gerçekten olumsuz bir çok sonucu da beraberinde getirmektedir. Bu nedenle şirketimizin müşteri yapısı, sizin yapabi-lecekleriniz, şirketin mevcut durumu göz önüne alınarak swot analizi yapabilirsiniz. Mutlak surette yıllık pazarlama planınız olmalıdır. Tabi pazarlama planı ile bütçe planlarınız birbiriyle örtüşmelidir. Yukarıda bir kaçını saydığımız müşteri yapınız, hedef kitleniz, bütçeniz, fiyatlandırma stratejiniz, şirketinizi görmek istediğiniz yeriniz, ürün yapınız, sosyal sorumluluk düşünceniz, müşteriye ulaşma şekliniz dikkate alınarak bir plan oluşturabilirsiniz.
Planları aylık yapabilir veya her hafta değerlendirme yapabilirsiniz, hatta mutlaka yapmalısınız. Şubat ayındayız, geç kalmış sayılmazsınız. Mayıs ayında ne yapacağınızı, Ekim ayında hangi kampanyayı yapacağınızı şimdiden planlayın. Göreceksiniz ki daha başaralı olacaksınız. Yardım isterseniz mail adresim yukarıda yazılıdır.
Yazarımızın bu yazısı Retail Türkiye Dergisi’nin Ocak 2015 – 71. sayısında yayınlanmıştır.
Reklamcılık her sektörün aslında vazgeçilmez bir parçasıdır. Yapmış olduğunuz işleri müşterilerle paylaşmanızın çok önemli bir yoludur. Perakende sektörünün ise vazgeçilmezi durumundadır.
Yapmış olduğunuz yenilikleri ucuzlukları binlerce lira harcayıp açacağınız yeni mağazayı satın aldığınız Ezine peynirinin lezzetini müşterilerinize anlatmanın en önemli yoludur reklamcık. Aslına bakarsanız yukarıda birkaç örnek verdiğim işleri tabi ki çoğaltmak mümkün. İşte bu örneklere bile baktığımızda emek ve para harcadığımız bu işleri anlatamayıp yapılan emeklerin heba olması gerçekten çok acı olabilir. Sektörde bugüne kadar çok da önem verilmeyen bana göre de olmazsa olmaz işlerden bir tanesidir reklamcılık. Ancak bugüne kadar da çok profesyonel anlamda yapılmamış bu iş genelde tanıdık eş dost ve güzel hanımlar sektörün en önemli oyuncuları olmuşlar. Bu nedenlerde paralarda tıpkı insertlerin çöpe atılması gibi heba olmuştur.
İnsertlerin çöpe atılması demişken binlerce insert dağıtıp hem içeriğinin standart olması bir arpa boyu yol alınmaması hem de ehil olmayan insanlara yaptırmış olduğumuz dağıtımlar ne yazık ki çöpe giden paralar olarak karşımıza çıkmaktadır. Uzatmadan bir yaşanmış olay ile insert işini sizlerle paylaşalım. Müşterilerimizden bir tanesi yakınını kaybettiği için bir mezarlığa gider. Mezarlığın içine atılmış balya balya insertleri görünce bizleri arar ve haberimiz olur. Ne acı değil mi? Acaba oradan marketimize gelecek olanlar olur diye mi atmış diye arkadaşımız bi türlü anlam veremedik!
Günlerce insert çıkarmak için aldığın ürüne mi yanarsın grafikerlerin sabahlamalarına mı yanarsın harcadığın paraları mı yanarsın? Yoksa bu emeklerin karşısında bana fazla müşteri gelir ödemelerimi daha rahat yaparım hayallerine mi yanarsın… Takdir sizin.
Diğer taraftan yapılan reklamların bir profesyonel tarafından yapılması kişisel zevklerimiz ve bizim bilgilerimiz dışında bilimselliği yansıtması gerçekten çok önemlidir. Alt yapısı hazır olmadan o ürün yada hizmeti gerçek anlamda mağazada oluşturmamış iken; örneğin kasiyerin gülmüyorsa sen onu sağlamamışken güler yüzlü hizmet veriyoruz dememizin bir anlamı var mıdır? Bizce aslında temel nokta budur. İşte yazımın başlığında yazdığım biraz reklam yapalım dediğim yer tam da burasıdır. Bu hizmetin sağlanması formülünü anlatarak, gerekirse öğreterek, sonrada takip edecek bir anlayışla kurduk SAT Reklam Ajansı’nı. Örneğin hizmet verdiğimiz firmaların 2015 insert planları, temaları, hangi ayda hangi özel günde ne yapacakları bugünden belli. İş planlanırsa, son dakikaya kalmazsa inanın çok daha ucuz, çok daha etkili oluyor. Sadece bir ajanstan ibaret değil adından da anlaşılacağı gibi. Sizlere satışlarınızı artırmayı sağlayacak teknikleri sizlerle birlikte karar veren bir oluşumu sağladığımızı düşünüyorum. Şirket olarak sizlerin müşterilerinize sizi hangi tekniklerle anlatmak gerektiğini, hangi yönlerinizle satışlarınızı artıracağınızı biliyoruz; ya da sizlere yeni yöntemler önererek farklılıklar sunuyoruz.
Sevgili dostlar reklamları izlediniz.
Reklamlar demişken Retail Türkiye Dergisi’nin Anadolu konferansları bir harika. Dostlar bir araya geliyor, bir şeyler öğreniyorlar, bir günde olsa farklılıklar yaşıyorlar. Emeği geçenlere kocaman teşekkürler.
2015 yılının tüm dostlarıma perakende sektöründe, çalışıp emek veren arkadaşlarıma, korkusuzca yatırım yapıp ülke ekonomisine katkıda bulunan yatırımcılara başta sağlık olmak üzere mutluluk başarı ve güzel günler getirmesini diliyorum.
Yazarımızın bu yazısı Retail Türkiye Dergisi’nin Aralık 2014 – 70. sayısında yayınlanmıştır.
Bugün perakende de önemli seviyelere gelmiş markalarımız var. Bu markalar kurulurken belki de birçoğu şu anda gelmiş oldukları noktayı hayal bile edemezlerdi.
İşleri için düşündükleri, yaptıkları ve inandıkları bir çok projeyi hayata geçirdikleri için bugün çok önemli yerlere geldiler ve birer imparatorluk kurdular. Ancak bazı dostlarımızın hayalleri azaldı, belki de risk alma katsayıları minimize oldu. Aslında onları beklemedikleri yerlere getiren hayalleri ve almış oldukları risklerdi. Bu riskleri aldıkları için yapmış oldukları işler diğerlerinden farklı idi. Kimi sabahın 3’ünde hale gitti en iyi sebze meyveyi aldı, kimi Çanakkale’den en iyi peyniri getirdi, farkını ortaya koydu işler gelişti ve büyüdü.
Fakat işletmelerin büyümesi yukarıda belirttiğimiz gibi risk katsayısını azalttı. Peyniri artık kendisi değil, başka birisi satın aldı, kasasını başka birine emanet etti, işi büyüdü yetemez hale geldi. İşte buradan sonra yine hayallerinin peşinden koşup faklı düşünceler faklı arayışlara geçmeyenlerin sonu da pek parlak gözükmüyor. Bu işi ben kurdum benden başka bilen yok mantığıyla gidenlerin sonu ne yazık ki hüsran. Şaşaa ve tantana ile gece gündüz çalışmayla imparatorluk kuran beyinler, şimdi bu işten nasıl kurtulurumun hesabını yapmaya başlıyorlar. Çok yazık ve çok acı.
Asıl maharet böyle bir girdaba girmeden işi fark edip hayallerin ötesinde gerçeğe dönüş. Gerçeklerle yüzleşmeden hayata bir es verin, biraz da yalaka ve dalkavuk olmayan çevrenizi dinleyin. İş hayatı süreklilik ister. Yeni projeler, yeni bakış açıları ister. Sizler bir imparatorluk kurmuş olabilirsiniz ama gerçeklerden uzaklaştıkça zora gireceksiniz demektir. Süreklilikten bahsetmişken klasik hepiniz kilolarımızdan şikayetçiyizdir. İyi bir rejim ile biraz da dikkat ederek hatta biraz da yürüyerek bir miktar kilo vermiştik. Şimdi yürümeyi bırakıp hayata eskisi gibi bakınca kiloları tekrar aldık. Nerede kaldı çekmiş olduğumuz onca eziyet? İş hayatında da sürekliliği sağlamayıp yeni bakış açıları eklemezsek sizi hüsran bekliyor demektir.
Bu yazıyı haberlerde yabancı bir kuruluşun ‘’Türkiye’nin 2015 büyüme hızı % 2 olacak‘’ notuna istinaden yazdım.
Aman dikkat!
Yazarımızın bu yazısı Retail Türkiye Dergisi’nin Kasım 2014 – 69. sayısında yayınlanmıştır.
