Günümüzde tüketicilerin çoğunluğu bireysel bankacılığın sunduğu kredi nimetlerinden yararlanmaktadır. Bu tüketicilerin çoğu aldığı kredinin veya kredi kartı harcamalarının eninde sonunda gerçek kazanç gelirleriyle geri ödeneceğini göz ardı etmektedirler. Harcamalarını yaparken “Ayağını yorganına göre uzatmamaktadırlar”.

İnsanoğlunun bugünkü medeniyet seviyesine ulaşmasını sağlayan en önemli keşiflerinden birisi tekerlektir. İkinci büyük keşfi ise şüphesiz paradır. Tekerlek ekonomik faaliyetlerin gelişmesi açısından insanlığın hareket alanını genişletmiştir. Para ise servetin biriktirilmesini kolaylaştırmasının yanı sıra sermayenin hareketliliğini sağlamıştır. Günümüzde artık para yalnızca bir mübadele aracı olmaktan çıkmıştır.

Para; en kolay alınıp- satılan, biriktirilebilen ve en hızlı yer değiştirebilen mal olmuştur. Günümüz insanının en önemli sorunlarından birisi de parasını yönetememektir. Az çok herkesin aylık sabit veya değişken bir geliri vardır. İnsanlar günümüzde elindeki fiili nakde göre harcama yapmayı terk etmiştir. Günümüz insanı gelecekte oluşacak gelirlerini de harcamaktadır. Bu harcamaların ön finansmanı aylık sabit gelirliler için tüketici kredileri ve kredi kartları ile yapılmaktadır. Esnaf ve sanayiciler için ise banka kredileri yoluyla yapılmaktadır. Her iki durumda da nakit akış yönetimi önem kazanmaktadır. Nakdini yönetemeyen kişi ve kuruluşlar ödeme zorluğuna düşmekte ve çoğu zaman batmaktadırlar.

Günümüzde tüketicilerin çoğunluğu bireysel bankacılığın sunduğu kredi nimetlerinden yararlanmaktadır. Bu tüketicilerin çoğu aldığı kredinin veya kredi kartı harcamalarının eninde sonunda gerçek kazanç gelirleriyle geri ödeneceğini göz ardı etmektedirler. Harcamalarını yaparken “Ayağını yorganına göre uzatmamaktadırlar”.

Bu sorumsuz vatandaşlar borcunu çeviremez hale gelince de batıyor. Ailesinden, yakın çevresinden “Battım beni kurtarın” diye feryat ederek yardım istiyor. Borç batağından kurtulmaya çalışıyor. Kurtulamayanlar ise hükümet  bizi kurtarsın diye bağırıyorlar. Yani özet olarak çoğu insanımız bireysel olarak bütçesini yapmaktan ve nakit akışını yönetmekten aciz durumda olduklarından  borç batağı içinde yüzmektedirler. Toplumumuzda kronik sorun halini almış bulunan bireysel iflas olaylarından kurtulmalıyız. Bunu gerçekleştirmemiz için gelecekteki gelirlerimizi hesapsız harcamaya artık son vermeliyiz.

Kurumsal nakit akış yönetimi

İnsanlar için kan dolaşımı neyse şirketler için nakit akışı da odur. Nakit akış yönetimine kurumsal açıdan bakıldığında da ayakların yorgana göre uzatılmadığı görülmektedir. Öz varlıkları sağlam çoğu şirketler nakit akışını iyi yönetemedikleri için batmaktadırlar. Her kuruluşun varlığını sürdürülebilir kılması, başarılı olabilmesi, iş sonuçlarının ölçülebilmesine bağlıdır. Bu ölçümlemenin anahtarı ise bütçedir. Bütçenin en önemli parçası ise NAKİT AKIŞI’dır.

Çünkü çoğu zaman gelirler ile giderlerin zamanlaması örtüşmez. Bu durumda nakitin eksi gelir veren tarihleri önem kazanır. Bu nakit açığının rezerv sermayeden mi ya da kredi ile mi kapatılacağının planı önceden yapılabilmelidir. Bu zamanında yapılamaz ise şirket taahhütlerini yerine getiremediğinden kredibilitesini kaybeder. Nakit açığı nedeniyle bir şirket her an ani iflasa maruz kalabilir. Nakit akışı yönetimi konusunda en zayıf ticari halka esnaflarımızdır. Esnafımızın çoğu nakit akış planlaması yapamamaktadır. Bunun yanı sıra birde karlılık yönetimi yapamadıkları için kasaya akan her kuruşu kendi paraları saymaktadırlar. Kestikleri çeklerin vadesi gelene kadar nasıl olsa kasa o parayı toplar varsayımı ile borçlanmaktadırlar. İkinci ortaklarının devlet olduğunu göz ardı etmekteler. Birde banka kredisi kullanıyorlar ise üçüncü ortaklarının da banka olduğunu unutmaktadırlar.

Kendisini şirketin ve gelirlerin tamamının sahibi kabul ederler! Yıllık cirolarının aylık ve mevsimsel değişimlerini bile çoğu zaman dikkate almamaktadırlar. Nakit ihtiyacını önceden öngöremedikleri için ömürleri eşten dosttan kısa süreli borç istemekle geçmektedir. Nakit akışını yönetmeyen işadamları bankalara daha yüksek oranda faiz ödemektedir. Banka kredi limitleri dolanlar ise tefecileri kullanmak zorunda kalmaktadırlar. Halbuki nakit açığını önceden gören şirketler gerekli tedbirleri zamanında alabilmektedir. Karşılaştığı nakit ihtiyacının bir bölümünü tedarikçilerinden alacağı ödeme desteği ile giderebilmektedirler. Şirket için gerekli nakdi, krediyi önceden daha ucuz maliyetle temin edebilmektedirler. Böylece zamanla yarışmak zorunda kalmadan, itfaiyeci gibi çalışmaktan kendilerini kurtarmaktadırlar. Yakın tarihimiz ülkemizde sıklıkla yaşanan ekonomik krizlerle doludur.

Bu krizlerde büyük küçük yüzlerce şirket iflas etmiştir. Batan şirketlerin batış nedenleri incelendiğinde, genellikle bilançosunda öz varlıkları çok güçlü olan bu şirketlerin nakit akışından batmış olduğu görülmüştür. Şirketlerimizi bu duruma düşürmemek ve varlıklarını sürdürebilmemiz için onları bütçe yönetim kültürüne ve tecrübesine sahip yöneticilere emanet etmeliyiz.

Yazarımızın bu yazısı Retail Türkiye Dergisi’nin Nisan 2011 – 26. sayısında yayınlanmıştır.