Şefik İşeri
Makyajlanmış bilanço her şirketin başına gelebilir
Bilançoların makyajlanması her şirketin başına gelebilir. Bunun önlenmesi için şirketlerin iş süreçlerinin tanımlanmış olması ve performans ölçüm kriterlerinin doğru, adil ve objektif kriterlere göre yapılmış olması yeterli değildir.
İş dünyası bir mali yılı daha kapadı. Şirketlerin üst yönetimleri her yılın sonunda bu dönemde geçen yılın performans değerlendirmesini yaparlar ve gelecek yılın bütçeleri üzerinde mutabakat sağlarlar.
Genellikle şirketler yıllık hesaplarını, geçen yılın mali sonuçlarını Aralık ayı sonunda kapatamazlar ve buna gerekçe olarak vergi dönemi başta olmak üzere mali süreçleri gerekçe gösterirler. Oysa sorunun kaynağı şirket çalışanlarının işlerini belirlenmiş süreçlere ve zamanlamaya uygun olarak zamanında yapmamalarından kaynaklanmaktadır. Bu performansın bireysel ölçekte ortaya konabilmesi için iş süreçlerinin çok iyi tanımlanması gerekmektedir. Şirketteki her iş adımının sorumluları, sorumlulukları ve işi yetiştirme zamanları açık ve net olarak tanımlanmış olmalıdır. Özellikle ortak performansa dayalı iş sonuçlarında bireysel performansın genele etkisinin ölçülmesi değerlendirmede adaletin sağlanması açısından çok önemlidir.
Şirketlerin hissedarları, şirketlerinin ve yöneticilerinin performansının doğru ölçüldüğünden ve beyan edilen iş sonuçlarının doğruluğundan emin olmak isterler. Bu garantiyi sağlamak için ise şirketlerini, iç denetimin yanısıra dışarıdan bağımsız dış denetim yapan denetçi şirketlere periodik olarak denetletirler.
Şirketlerin bütçe hedeflerine uygun iş sonuçlarına ulaşabilmeleri hissedarlarının en temel beklentileridir. Özellikle profesyonel üst yöneticilere teslim edilen şirketlerde dış denetim hissedarlerın şirket üst yönetimince beyan edilen iş sonuçlarına güvenmeleri açısından son yıllarda dahada önem kazandı.Denetim şirketlerinin güvenililirliğide bu bağlamda ön plana çıkmaktadır. Çünkü dünya çapında faaliyette bulunan denetim firmalarından Arthur Andersen’i denetlediği ABD nin 7.ci büyük şirketi enerji devi Enron şirketinin 1990’lardan 2000 yılına kadar faaliyet zararını saklamasına göz yummuş olması bitirmiştir. 2001 yılında ABD’de patlayan bu skandal şirketin kendisinin ve denetleyen şirketin sonunu getirmiştir.
Bilançoların makyajlanması her şirketin başına gelebilir. Bunun önlenmesi için şirketlerin iş süreçlerinin tanımlanmış olması ve performans ölçüm kriterlerinin doğru, adil ve objektif kriterlere göre yapılmış olması yeterli değildir.
Bir şirketin üst yönetiminin iş sonuçları üzerinde sonuçları iyi göstermeye yönelik ayarlama yapmayacağını kimse hissedarlara garanti edemez.
Bu durum; bilanço makyajlama riskinin her şirkette mutlaka olacağı anlamına da gelmeyeceği gibi her açıklanan iş sonuclarının bir denetim şirketi tarafından denetlenmesi ve teyid edilmesi gerekliliğini ortadan kaldırmaz. Bir şirket için bağımsız denetim yapan şirketin hazırlanmış olduğu denetim raporu o şirketin iş sonuçlarının teyid ve tasdik edilmesi yanısıra profesyonel üst yönetiminde hissedarlara karşı ibra edilmesidir.
Atalarımız ne güzel söylemiş “Hüsnü zan, adem-i itimat’’ yani ‘’Güvenmeliyiz ama denetimide elden bırakmamalıyız.’’
Yazarımızın bu yazısı Retail Türkiye Dergisi’nin Ocak 2013 – 47. sayısında yayınlanmıştır.
Bana bu sayfayı açan Retail Türkiye Dergisi’ne sonsuz teşekkür ediyorum. Bir teşekkürde benim bu sütunlarda yazmamı teşvik eden ve kapıyı aralayan Ataman Özbay’a.
Haziran 2009 yılından bu yana Retail Türkiye Dergisi’nde yazmaya başladım. Dile kolay değil. 6 yıldır aralıksız yazıyorum. Ama sağlık sorunlarım nedeniyle artık çok sevdiğim okurlarıma hoşçakalın demek istiyorum. İlk yazım Haziran 2009 sayısında “Herkes en iyi bildiği işi yapmalı” başlığıyla yayımlanmış. Biliyorum ki veda yazıları yazmak çok zordur. Okurlarımdan özür diliyorum. Bana ne mutlu ki bu yazılarımla birlikte kitapta yayımladım. Bilgi birikimleri genç kuşaklarla birlikte okurlarımla paylaştım.
Bana bu sayfayı açan Retail Türkiye Dergisi’ne sonsuz teşekkür ediyorum. Bir teşekkürde benim bu sütunlarda yazmamı teşvik eden ve kapıyı aralayan Ataman Özbay’a.
Sağlıcakla kalın
Yazarımızın bu yazısı Retail Türkiye Dergisi’nin Nisan 2015 – 74. sayısında yayınlanmıştır.
Çalışanlar yıllık gelirinin en az %30 unu değişken ücretinden,%70’ini aylık sabit ücretinden almalıdır. Gelirin değişken sabit ayrışımında ideal bölüşüm oranı ise yüzde ellidir.
Aslında münhasır bayilik sistemi 30yıl sonra işlevselliğini kaybetmiş ve iş gene dönüp dolaşıp çeşit toptancılığına dönmüştür. Piyasalardaki bu dönüşüm ve değişimi gören üreticilerin dağıtım sistemlerini ve bayilik şartlarını yeniden gözden geçirmeleri gerekmektedir. Sürdürülebilir karlılığı sağlayamayan hiçbir işletme varlığını koruyamaz. Ticaretin esası Kazan/Kazan ilkesidir. Bir tarafın kaybettiği ticari ilişki devamlılığını koruyamaz.
