Yalçın Aras
Tecrübe, girişimcilik ve yenilikçiliğin insanlık adına faydaları
İnsanların eğitim sürecinde aklında yer tutan bilgilerin toplamı başarıya götüren sermayesidir.
Tecrübe ise farklı bir şeydir, insanların yaşadığı süre içerisinde doğruların ve hataların toplamıdır.
Tecrübe ile ilgili çok şey söylenir. Kimi tecrübe ise parayla değil zamanla kazanılır. Kimine göre tecrübe parayla satın alınamaz, Kimine göre ise kimse tecrübeye para vermez. Tabiî ki tecrübe yılların birikimi ile elde edilen en büyük kazançtır ama mesleğine göre değişir. Örneğin futbol oynamış ve bitirmiş biri eğer hayatını futbolla kazanmaya devam etmiyorsa o meslekte elde etmiş olduğu tecrübelerin çok az kısmından yaşamına fayda sağlar. Şayet futbola devam ediyorsa oyuncu, idareci veya teknik adam olarak tecrübe ona çok şey sağlar. Diğer meslekler içinde geçerlidir, bu durum.
Niçin yaşam savaşı diyorum?
Yaşam savaşı diyorum çünkü, gerçekten yaşamın kendisi bir savaş. 7.5 milyara gelmiş bir dünyada her şeyde rekabet var. Eğer başarılı olmak, rahat yaşamak, istediğinizi elde etmek istiyorsanız savaşa hazır olmalısınız. Bu savaş kelimesi hiç sevmediğim bir kelimedir ama inanın bana bu kelime cuk oturuyor. Çünkü savaşta olduğu gibi, yaşamınızda aklınıza gelen her şeyle karşılaşıyorsunuz.
Karşılaştığınız durumlarda kazanmak için elinizdeki silahları ben size şöyle sıralayayım:
1.İnanç 2.Dürüstlük 3.Ahlaki, prensip 4.Saygı 5.Bu saydığım dört yoldan asla ayrılmamak lazım. Çünkü inancın ve imanın temeli asıl bu etkenler içerisinde yatar. Hangi dine inanırsanız inanın fark etmez.
Sadece hayatını ticaretle uğraşanlar için değil, her alanda geçerlidir söylediklerim.
Günümüde marka olmuş, belli bir yere gelmiş işletmelerin temeline indiğiniz zaman mutlaka kenarından köşesinden benim saydığım temel düsturlar mevcuttur. Müteşebbis ve girişimci aklından ve hayalinden geçen düşünceleri hayata geçiren kimselerdir. Ülkelerin girişimcilere şiddetle ihtiyacı vardır.
Bilim ve icatlar girişimci ve müteşebisler tarafından ortaya çıkarılmıştır. Günümüzde yani vahşi kapitalizimin hakim kıldığı bir dünyada, yine insanları birbirine kırdıran ve acımasız rekabet ortamına sürükleyen sistemi ortadan kaldıracak kişi bir girişimci olacaktır.
Biri ampülü, diğeri telefonu, diğeri motoru, bir diğeri bilgisayarı bularak hayatımızı kolaylaştırmışlardır. Bütün bunları bulanlara da ben müteşşebis ve girişimci diyorum.
Elbetteki bilim ve teknoloji deniliyor bunlara ama bütün hepsini de bizim gibi insanlar yapıyor.Ama bütün bunlara istek ve girişim olmadan ulaşılamıyor.
Ben şahsen inancıma göre dua ederken, hayatımızı kolaylaştıran bir yerden bir yere kuş gibi uçarak giderken, dünyanın öbür ucunda olan olayı saniyesi saniyesine görebilirken ve bu aletleri kullanırken, özellikle tıp alanında insanları sağlığına kavuşturan bilim adamlarına ve müteşebbiscilere dua ediyorum.
Bazen basit bir koltuk dediğimiz nesneyi bile bir Alman müteşebbisin oturma ergonomisine göre tasarlağını ve saatlerce yolculuk ederken, yorulmamanızı sağlayan, bir düşünen insan olduğunu ve bununda bir müteşebbis olduğunu asla unutmayın. Fakat günümüzde durumlar değişti, fabrikalar ve üreticiler tekniklerini geliştirdiler. İş yerlerinde görevli arkadaşların hepsi birer müteşebbis yani yaratıcı, bulucu, araştırmacı olanakları yakaladılar.
Yani başarı bireysellikten çıktı kurumsallaştı, başarı yerellikten çıktı evrenselleşti.
Bugün artık iki kelimeden biri inovasyon yani yenilikçilik.
Yenilikçilik insan hayrına kullanıldığında kapitalizmin trajedisinden daha az etkileniriz.
Yazarımızın bu yazısı Retail Türkiye Dergisi’nin Mayıs 2014 – 63. sayısında yayınlanmıştır.
Gözleri görmeyen Aşık Veysel bile
“Benim sadık yârim kara topraktır” demiş.
“Ona işkence yapınca bana gülerdi, bir tohum ektim dört bostan verdi”
Dediği dünya ve kara toprağı aslında bizim yaşam kaynağımız.
Bize hayat veren fakat bizim umursamadığımız üç unsur hava, su ve toprak.
Son yıllarda maalesef güzel şeyler yaşamıyoruz. Evlere tıkıldık, bir sabah kalktık ki her şey değişmiş.
Seyahatler, arkadaşlar ile doya doya sohbet, bir yerde buluşmak, sevdiklerine sarılamamak dert oldu her birimize.
Acıyı, hüznü bile kalbimize gömmek durumu ile karşılaştık.
Dünyayı çok hor kullandık, dünya sadece insanlara ait zannettik.
Gölleri, denizleri, nehirleri kirlettik, yetmedi havayı kirlettik.
Şu sıkıntılı günlerde ilaç olacak olan, hasret kaldığımız doğayı bozduk ve halen daha da bozmaya devam ediyoruz.
Tarım alanlarının tam ortasına fabrikalar kurduk karasinekler bastı, ilaçla hepsini telef ettik.
Tarla fareleri evsiz kaldı çıktığı deliklere zehir doldurduk, yılanlar çıktı hepsini katlettik.
Otoyollar yaptık kurda kuşa geçit vermedik, dereleri kanalizasyon ve fabrika atıkları ile zehirledik.
Su kuyuları vardı başlarında da kavak ağaçları hepsini kestik, dallarına kuşlar geliyordu şimdi yoklar.
Sahillerin her karışına ev yaptık martılara konacak yer, yuva bırakmadık artık fabrika çatılarına konuyorlar.
O milyarlarca yılda var olmuş toprağın, doğanın dokusunu bozduk.
Üredikçe yer daraldı insanoğluna, yer daraldıkça doğaya saldırdı.
Koca şehirlerde içilecek sular taşıma sistemi ile besleniyor.
Hani atalarımız demiş ya taşıma su ile değirmen dönmez.
Hala anlamadık, anlamadık, anlamadık.
Elimize geçirdiğimizi denize attık yuttu sandık..
Oysa birçok balığı naylonla boğduk öldürdük,
Mikronize olan çöpleri balık bize yedirdi ve geri kalanı da müsülaj diye bir köpükle ölüyorum artık dedi deniz.
Bu olanlara kahroluyorum, Ama yine de her şeye rağmen ben doğaya aşığım.
Aklımızı başımıza almamız gerekli. Bu işin zengini, fakiri, siyaseti yok.
El birliği ile bozduk, el birliği ile de yeter dememiz lazım.
Gelecek nesillere bize bırakıldığı gibi bırakmamız lazım.
Olmasa dağı olmasa denizi, nehri, gölü, tarlası, kurdu kuşu
Böceği, çiçeği, meyvesi neylesin yeni nesil dünyayı…
İş yaşamım nedeniyle İstanbul’u az çok tanırım. Dünya güzeli ve içinden deniz geçen bu muhteşem şehrin neyini sevmezsiniz diye sorsalar cevabım hiç gecikmez ve acımadan söylerim “bazı taksicileri” derim.
Geçmişten günümüze ne zaman ki İstanbul’a gitsem ve taksi ihtiyacım olsa inanın burnumdan gelir.
Pandemi dolayısı ile yaklaşık 1,5 yıldır bu taksi çilesini çekmiyordum. Geçtiğimiz hafta Ataşehir’de bir alışveriş merkezine aracımı park ettikten sonra hesap ettim, bugün dönüş dahil tam birkaç taksi maceram olacak dedim içimden. Çünkü hepsi bir macera, binmek bir dert inmek ayrı bir dert.
Neyse, önceki taksi operasyonları başarılı ile geçti. En son durak Karaköy, oradan da Ataşehir ve Bursa’ya dönüş. Aslında ilk bindiğim taksilerde de işler istediğim gibi gitmedi ama olaylar hafif.. Size en ilginç olanını anlatayım. Sarıyer’den Halaskargazi caddesine gideceğim, taksici Sarıyerliymiş “dayı nereden gideyim?” diye sordu.
“Mesela tünelden gideyim mi dayı” dedi. Tünel deyince ben Sarıyer Maslak arasında bir tünel var orası zannettim ve tamam dedim. Seninki oradan çevre yoluna çıktı, Telekom stadyumunun önünden dolaşıp Kağıthane’ye oradan Beşiktaş’a giden tünele ve oradan da Taksim’e derken tam iki misli ücret.
İstanbul taksicilerinin en iyisi bu çünkü yol boyunca doğruluktan, insanlıktan, ahlaktan bahsetti, ders bile verdi yani.
Finalde, saat 17.00 civarı Karaköy’den Ataşehir’e gitmek için tam 12 taksi çevirdim ve çoğunu da kırmızı ışıkta yakaladım. Hepsi de aynı ağız “dayı nereye? Ataşehir’e bu saatte gidemem, köprü ölümdür şimdi, OGS yok, evrakım eksik, şimdi devrediyorum taksiyi, hastam var” gibi bahaneler.
Bendeki çaresizlik teklife dönüştü. Tünelden geçelim karşıya, dönüşte müşteri bulamazsan ben karşılayacağım, yani iki katı ödeme.
En sonunda bir insan evladı, 60 yaşındaymış, yanaştı ve “buyurun dedi.” Bindim, isterseniz tünelden geçelim teklifi benden geldi, zorla kabul etti. Paranın üstü lütfen kalsın dedim o da kedilerime mama alacağım o şartla” diyerek kabul etti.
Ve sohbetin devamında şoför “mesleğim taksicilik ama iş çığırından çıktı, iktidarın veya muhalefetin tebdili kıyafetle müşteri olmaları halinde vatandaşa ne kadar büyük bir kötülük yaptıklarını bizzat anlayacaklardır” dedi!
Geçmişten günümüze gittikçe kötüleşen, insan hayatına etki eden ve İstanbul’dan soğutan bu bir kısım taksicilere mutlaka bir çare bulunmalı.
Geçen hafta yurt dışından gelen bir müşterimizin başına geleni ise anlatmak bile istemiyorum.
Buram buram insanlık dışı davranışların ve zorla para istendiği bir durum özetle.
Yani ülkemiz açısından da çok kötü bir imaj, bu resmen ülkemize ve insanlarımıza eziyet.
Bu durum ülkemiz açısından çok büyük ve çözülmesi gereken bir sorun.
Sorun aslında siyasi bir çekişme ve çıkmaza sokulmuş durumda. Herkes işin ne olduğunu çok iyi biliyor.
İşin garip yanı binmiş olduğum bütün taksi şoförleri kimin çözümden yana olduğunu biliyorlar ve İstanbul’da taksi sayısının artması ile sorunun çözüleceğinden yani İstanbul Büyükşehir’den yanalar.
Bir vatandaş olarak ise “lütfen artık bu sorunu çözün” demekten başka çaremiz yok.
Çünkü birtakım taksiciler insanlıktan çıkmışlar, onlar ile bırakın aynı şehrin aynı dünyanın insanı bile olmak istemiyorum.
Hem taksiye almıyorlar, hem gideceği yeri beğenmiyorlar hem de ağızından çıkacak bir küçük sitem için bile hakarete hazırlar, kavgaya hazırlar ve de çekinmiyorlar.
O kadar kötü yani!
Klimaların dünya enerjisinin yüzde 10’nu harcadığını bahseden gazete haberini okurken bir taraftan da bu hafta yazacağım makale oluştu.
Masamın üzerinde 25 yıldır duran ve 20’ye 15 cm ebadında 24 haneli bir hesap makinası var.
Japon malı bu aletin üstüne bugüne kadar çay, kahve, su gibi sıvılar pek çok kez dökülmesine rağmen bana hizmet etmeye devam etti.
Ayrıca Kovid19’dan sonra her gün kolonya ile bulaşık yıkar gibi temizledim de yine bana mısın demedi. Hani bozulur da yenisini alırım, zira rengi de soldu.
Ama asıl konu aldığım günden beri hiç pil takmadığım bu makine üstünde bulunan1x4 cm ebadında güneş ışığı kolektörü ile bir gün bile bozulmadan tam 25 yıldır hizmet veriyor olması… Diğer taraftan da, her sabah tartıldığım ve pille çalışan emektar terazim var. Maşallah yılda 4 kalem pil yiyor.
Hesap makinesi milyonlarca rakam üretiyor terazi ise sadece üç haneli ve günde bir kez işlem görüyor.
Biri tüketiyor diğeri ise enerji üretiyor. Asıl mesele pilin ücreti değil, bu aleti kullananların ülkemizde milyonlarca ve tüm dünyada milyarlarca pil tükettiğinde pillerin doğaya verdiği zarar.
Biri yenilenebilir enerji diğeri ise yerli bile olsa içindeki lityumu şuyu buyu ile ithal pil.
Bir taraftan da şunu düşünmüyor değilim, Japonların teknolojisini ve yenilebilir enerjinin hayatımıza getirdiği kolaylık. Bir hesap makinesi veya basit bir terazi bile olsa.
Asıl mesele çarpanları ve cüzdan ile doğaya verdiği zarardır.
