Yıllardır devam eden mağazaların çalışma gün ve saatlerine kısıtlama getirilmesi, AVM’lerin sabah 10.00 akşam 20:00 arasında çalışması, hatta pazar günleri zincir mağazalarla beraber kapalı olması konusu perakendecilerin gündemini yine meşgul etmeye başladı.

Bu öneriyi getirenler küçük esnafın işlerinin bu şekilde daha iyi olacağını iddia ediyor. Acaba gerçekten öyle mi? E-ticaretin 2018 yılında %42 büyüdüğü ülkemizde (TÜBİSAD Raporu), AVM’leri en çok cironun yapıldığı pazar günü kapatmak veya marketlerin çalışma saatlerine kısıtlama getirmek küçük esnafa yarar mı? İndirim marketleri kısıtlamak, geçim derdindeki tüketiciyi esnafa mı yönlendirir?

Geçtiğimiz yıla göre %112 artan online gıda satışları 2019’un ilk 3 ayında en hızlı büyüyen ürün kategorisi oldu. Aynı dönemde online dükkanların e-ticaret satışlarından elde ettikleri gelir ise %64 arttı (IDEASOFT rakamı). Deterjanını, yağını, pirincini daha hesaplı alma derdindeki tüketici sizce mağazalar kapalı olduğunda ne yapar?

Mağaza çalışma gün ve saatlerine kısıtlama getirilmesini savunanlar genelde yurtdışını örnek gösteriyor. Gerçekten yurtdışında marketlerin çalışma gün ve saatleri bizimkinden çok mu farklı? İngiltere’nin en büyük perakendecilerinden Tesco marketlerinin sabah 6’tan gece yarısına kadar açık olduğunu duymak size şaşırtıcı gelebilir. Şehirlere göre farklılık gösterebiliyor bu saatler. Sabah 7, akşam 10:00 arası çalışan da var, 24 saat açık olan da. Pazar günleri mi sabah 7’de değil de 8’de açıyorlar. Lidl, Morrisons, Asda gibi zincirlerin çoğu haftanın 6 günü sabah 07:00’da açılıyor ve akşam 11:00’de kapanıyor. Pazar günleri bazıları aynı saatte açılıp kapanırken bazıları 10:00- 19:00 arası çalışıyor. Çalışma saatlerinin değişkenliğine o şehirdeki hayat akışı karar veriyor. Tıpkı bizde olduğu gibi.

Kısacası Avrupa ‘da marketler ve AVM’ler haftasonu kapalı değil. Hatta çoğu yerde bizden bile erken açılıp geç kapanıyorlar. Mağaza çalışanı olmak oralarda da zor. Organize perakendecilerin topluma en büyük katkısı iki hatta bazen üç vardiya personel çalıştırarak işsizliğin azalmasında önemli rol oynamalarıdır. Eğer biz de saatlik ücret alarak çalışma imkanını ve esnek çalışma modelleri bürokrasiyi azaltarak hayata geçirebilirsek işsizlik azalır, geliri artan tüketici tüm sektör oyuncularına fayda sağlar. Bu esnek çalışma modelleri en çok da çocuk bakımı gibi nedenlerle tam zamanlı çalışamayan kadınlara istihdam sağlar.

Haftanın 7 günü çalışmak üzere istihdam edilen mağaza çalışanlarına; temizlik, güvenlik ve lojistik sektörü çalışanlarına bu gün sayısı azaldığında ne olacak dersiniz? Sonuçları tahmin etmek için müneccim olmaya gerek yok. Perakendecilerin ciroları azalacağı gibi, istihdam edilen personel sayısı da en az 7’de bir yani %15 azalacak. Sektörde yaklaşık 700 bin kişinin istihdam edildiği düşünüldüğünde bu rakam 100 bini bulabilir. Ülkemizin en son ihtiyaç duyduğu şey 100 bin yeni işsizdir.

İnternetten 24 saat alışveriş yapma imkanı ve çocuk bezinin fiyatını bile internette karşılaştırmadan almayan günümüz tüketicisini kimse yasakla kontrol edemez. Olan azalan mağaza sayısından dolayı işsiz kalan binlere olur.