İtalyan  Fiat fabrikalarının kurucusu AGNELLİ ailesi çok acı tecrübe yaşamış! Aile’nin tek mirascısı olan çocuğu sinema yönetmeni olmak istiyormuş. Aile onu Fiat İmparatorluğunun  başına geçmeye zorlamış ve çocuk bunalıma girip intihar etmiş.

Bugün aile şirketlerinde yaşanan en önemli sorunlardan birisi, ikinci kuşağın yani  çocukların işi devralmaları konusudur. Bu konuda kurucu işletme sahiplerini  ‘’Çocuklarımızı  mutlak anlamda işimizi  devralmaya veya bizim işimizi yapmaya  mecbur etmemeliyiz’’ anlayışına, olgunluğuna getirmek oldukça zor iştir. Çünkü kurucular çoğunlukla ‘’Ben evlatlarım için çalışıyorum ‘’derler. Halbuki gerçekte kendileri için çalışıyorlardır. Bu gerçeği bilmelerine rağmen bilmezden gelip , enerjilerini kuruluşlarını kurumsallaştırmaya harcamak yerine çocuklarını veliaht yapmaya harcarlar. Bunu başaramıyacaklarını anlayınca da hayal kırıklığına uğrarlar ve kendisini , çevresini yıpratmaya başlarlar. Yaradan’ın takdiri olsa gerek, çoğu zaman kurucularda var olan doğuştan gelen girişimcilik, liderlik,yaratıcılık gibi seçilmiş vasıflar veliahtlarda olmayabiliyor. Bu gerçekle yüzleşmekten kaçınan kurucular boşu boşuna yerime veliaht yetiştireceğim diye kendilerini paralıyorlar. Halbuki hayatın gerçekleri ile yüzleşseler ve bunları kabul etseler ,hayat herkes için daha kolay ve mutluluk dolu geçer. İnsan sevmediği ve yetkinlikleri karşılamayan işte başarılı olamaz. Sevmediği işle ve eşle yaşayamaz. Her insan eşini ve işini sevmelidir. O da ÖZGÜR  TERCİH ile mümkündür. Çocuklarımızı bizim istediğimiz mesleği/işi yapmaya zorlamamalıyız.

Bu  yaklaşımda ısrar eden İtalyan  Fiat fabrikalarının kurucusu AGNELLİ ailesi çok acı tecrübe yaşamış! Aile’nin tek mirascısı olan çocuğu sinema yönetmeni olmak istiyormuş. Aile onu Fiat İmparatorluğunun  başına geçmeye zorlamış ve çocuk bunalıma girip intihar etmiş.

Kötü bir örnek ve kötü hikaye, fakat dersi çarpıcı. Yani her şey para pul değil. Önemli olan kimin hayattan ne kadar lezzet aldığıdır. Belki de dağdaki bir çoban hayattan bizden fazla lezzet alıyordur ve yaşama sevinci bizden fazladır. Hayatta her şey görecelidir /izafidir. Kişiye göre değişir.Onun için doğru tek değildir derler.

Bu acı hikayeyi dinledikten sonra okuyan çocuğu olanlar, düşünün. Çocuklarınız okullarından mezun olacaklar. Biz ana baba olarak kendimizi’’kızım hukukçu, oğlum İçmimar olacak diye şartlandırmışız. Hatta  çocuklarımızı meslek seçiminde de  bugüne kadar bir şekilde yönlendirmişiz!

Belki bizler böyle davranmakla büyük bir yanlışın içine girdik!

-Tecrübem bana gösteriyor ki, iş hayatına atılan çoğu insan eğitim gördüğü alanın dışında iş/meslek  seçiyor.

-İnsan sevdiği ve zevk aldığı/lezzet aldığı işi yapmalıdır.

-Dolayısıyla çocuklarımızı iş seçiminde özgür bırakmalıyız.

Eğer  çocuklarımızın  çalışacakları iş alanı onları mutlu etmiyorsa; buna rağmen kendilerini  eğitim aldığı alanda iş yapmak zorunda hissetmemeliler. Özetle kızınız hukuk  okudu diye hukukçu olmak zorunda değil, Oğlunuz İç mimarlık  okudu diye  bu mesleği yapmak zorunda değil.Çocuklarınız  sizin kurduğunuz işletmelerde görev almak veya yerinize geçmek zorunda değil, Hayat onların  ve onu nasıl yaşayacaklarına kendilerinin karar vermelerine izin vermeliyiz. Onları asla patron olmaya zorlamamalıyız. Onları ,bizim onlara biçtiğimiz kariyer planını reddetmeleri halinde asla desteğimizi çekmekle tehdit etmemeliyiz.

Ebeveynleri  olarak bizler, çocuklarımızın okul sonrası iş seçiminde ;

-Onların özgür iradeleriyle seçecekleri  mesleki tercihlerinize saygı duymalıyız,

-Onlara  maddi ve manevi elimizden gelen tam desteği vermeliyiz.

-Onlara bunu hissettirdiğimizden   emin olmalıyız.

Çünkü onlar bizim evlatlarımız ve en değerli varlıklarımızdır. Türk Eğitim sisteminin;

-Çocuklarımızın yeteneklerine göre yönlendirildiği ,

-Severek yapacakları meslekleri  seçebilecekleri ,

kalite düzeyine getirilmesi dileğiyle…

Yazarımızın bu yazısı Retail Türkiye Dergisi’nin Ekim 2010 – 20. sayısında yayınlanmıştır.